Zdravlje
- Objavljeno u PreOKRET Br. 2023/87-88
- Broj pregleda: 14
Stomatološko zbrinjavanje osoba kojima je neophodna posebna stomatološka nega je mlada i neadekvatno prepoznata stomatološka disciplina, čak i u onim zemljama u kojima je sistem javnog zdravlja efikasno organizovan. Osobe sa invaliditetom ili ograničenjem aktivnosti koje direktno ili indirektno utiču na stanje njihovog oralnog zdravlja, zahtevaju poseban stomatološki tretman.
Zubari su naši drugari
Stomatološki problemi kao što su karijes, gingivitis i parodontopatija su među deset najčešćih udruženih stanja koja prate osobe sa svim vrstama invaliditeta i koja dovode do ograničenja u njihovim svakodnevnim aktivnostima. Oralno zdravlje je sastavni deo brige o opštem zdravlju i neophodno je da ono bude uključeno u standardnu medicinsku negu osoba sa invaliditetom.
Uspostavljanje rane i kontinuirane stomatološke nege pacijenata sa invaliditetom je od izuzetne važnosti. Da bi se sprečila dentalna oboljenja ili zaustavila u fazi kada još uvek nije došlo do njihove eskalacije, potreban je individualizovan preventivni program koji obuhvata odgovarajuću edukaciju članova porodice osobe sa invaliditetom. Nakon evaluacije rizika za nastanak karijesa, indikovanih stomatoloških tretmana, kao i sposobnosti pacijenta da učestvuje u tom programu, potrebno je predložiti precizan raspored stomatoloških pregleda i intervencija.
Upravo zbog svega navedenog, veoma je značajna edukacija o oralnom zdravlju roditelja/staratelja i osoba koji se brinu o osobama sa invaliditetom, kao i samih pacijenata. Zbog toga smo organizovali nekoliko edukativnih radionica u saradnji sa Udruženjem za dečiju i cerebralnu paralizu južno-bačkog okruga „Sunce". Kroz predavanja i praktičan deo, ukazali smo na uticaj štetnih navika na zdravlje zuba i oralnog tkiva i načine kako da do toga ne dođe. Takođe, obučavali smo pacijente i njihove roditelje/staratelje o tome kako da na najefikasniji način održavaju oralnu higijenu, uz pomoć adekvatnih i prilagođenih sredstava. Akcenat radionica bio je na mehaničkom uklanjanju dentalnog biofilma, tehnikama prilagođenim specifičnim stanjima naših pacijenata.
Dešava se da roditelji osoba sa invaliditetom usmereni na tretiranje osnovnog oboljenja u najranijem detetovom uzrastu, često zapostavljaju oralno zdravlje deteta, te do prve posete stomatologu dolazi u vreme uznapredovanog stadijuma oralnih oboljenja. Smatramo da bi saradnja pedijatara i preventivnih i dečijih stomatologa u vezi značaja oralnog zdravlja bila veoma korisna, pogotovo u ovoj osetljivoj grupi. Zbog toga imamo u planu da osmislimo i sprovedemo radionice za specijaliste i specijalizante pedijatrije na temu prevencije oralnih oboljenja kod dece sa invaliditetom.
Cilj našeg pristupa je: smanjenje straha, podsticanje razumevanja značaja oralnog zdravlja i procesa njegovog ostvarivanja, širenje svesti o invaliditetu, pružanje informacija, savetovanje i podrška roditeljima i osobama sa invaliditetom koje zahtevaju poseban stomatološki tretman.
Asist. dr Jelena Komšić i studenti IV godine studija Stomatologije,
Klinika za stomatologiju Vojvodine, odeljenje Dečje i preventivne stomatologije,
Medicinski fakultet Novi Sad
Joga pomaže i osobama sa CP
Joga je drevna praksa vežbanja koja dolazi iz Indije. Postoji nekoliko pravaca koji uglavnom svi uključuju vežbe disanja i meditacije, ali većina savremenih praktičara se fokusira na položaje koji imaju dobrobit za naše telo i celokupno stanje našeg organizma. Danas se najviše praktikuje hata joga, koja ima niz položaja koji se drže ili ponavljaju, u kombinaciji sa vežbama disanja.
Poznato je da joga ublažava stres, poboljšava fleksibilnost i jača muskulaturu, utiče na bolji metabolizam, poboljšava kardiovaskularno zdravlje, snižava pritisak i ima druge zdravstvene prednosti. Prilagođene individualne vežbe mogu imati pozitivan uticaj na kvalitet života nekoga ko živi sa cerebralnom paralizom. Joga je posebno dobra za decu kao vrsta terapije koja pomaže u istezanju i jačanju mišića, smanjenju mišićnog tonusa, kao i da steknu bolju pokretljivost i fleksibilnost zglobova. Takođe, metode opuštanja izuzetno su dobre za smanjenje stresa i relaksacije celog organizma.
